%
spots
Oost vs. West: Wie heeft de mooiste stadspoort?

oost vs. west

Oost vs. West: Wie heeft de mooiste stadspoort?

Muiderpoort vs. Haarlemmerpoort

In Oost vs. West zetten we twee stukkies Amsterdam recht tegenover elkaar. Van de beste tramlijn tot aardigste stadswacht: tijd om voor eens en voor altijd uit te maken welk deel van stad wint. Deze editie: welk stadsdeel heeft de mooiste poort?

Muiderpoort vs. Haarlemmerpoort

Eerst een stukje geschiedenis.

Oost: De Muiderpoort is een officieel rijksmonument en ligt op het Alexanderplein, bij de kruising van de Plantage Middenlaan met de Sarphatistraat. De poort is door stadsbouwmeester Cornelis Rauws (1732-1772) ontworpen in de zogenoemde Lodewijk XVI-stijl en in 1770 gebouwd. Bijzonder weetje: op 9 oktober 1811 reed keizer Napoleon door de poort de stad binnen in een koets getrokken door acht witte paarden. Voor de gelegenheid stond er toen een speciale ereboog bij de Muiderpoort. Van de poorten die in de zeventiende en achttiende eeuw toegang tot de stad gaven is de Muiderpoort het enig overgebleven exemplaar.

West: De Haarlemmerpoort (soms ook wel Willemspoort genoemd) aan het Haarlemmerplein is eigenlijk maar liefst de vijfde Haarlemmerpoort die voorkomt in de geschiedenis van Amsterdam. De poort maakte deel uit van de vestingwerken van de stad. Bij elke stadsuitbreiding schoof de stadspoort een stukje op naar het westen, richting Haarlem. In 1837 was de voorganger van de huidige poort, de in 1618 naar ontwerp van Hendrick de Keyser voltooide Haarlemmerpoort, zo bouwvallig geworden dat besloten werd tot afbraak. Drie jaar later verrees, vlak bij de plek van de vorige, de huidige poort. De officiële opening vond plaats op 27 november 1840, toen koning Willem II één dag voor zijn inhuldiging door deze poort de hoofdstad binnenreed. Vandaar dus de bijnaam Willemspoort.

Oost

Oost

West

West

Hoe wordt de poort nu gebruikt?

Oost: Oorspronkelijk ging al het verkeer door de poort en lag er voor de poort over de Singelgracht een stenen brug waarin twee houten bruggen opgenomen waren. In 1898 begonnen ze de doorgang echter te smal te vinden en in 1903 werd daarom de brug vervangen door een nieuw exemplaar dat naast de poort werd gebouwd. Vanaf dat moment verloor de poort haar functie, want al het verkeer rijdt sindsdien om de poort heen. De binnenruimte wordt nu gebruikt als kantoor, sinds 2004 door de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs. De ingang, met marmeren naamplaat en gouden deurbel, doet Harry Potter-achtig geheimzinnig aan.

West: Vanaf 1866 was de poort gedeeltelijk als politiepost in gebruik. In 1975 kreeg het bouwwerk een nieuwe bestemming en mocht er ook worden gewoond, na een uitvoerige restauratie. Op dit moment bevinden zich voornamelijk sociale huurwoningen in de Haarlemmerpoort. Een van de bewoners zit er zelfs al vanaf het begin: al bijna veertig jaar. Er is zelfs een gemeenschappelijk dakterras. Woningcorporatie Ymere, eigenaar van het pand, heeft echter plannen: op de begane grond gaat diverse horeca komen en bovenin komen er slechts zes (waarschijnlijk luxe en dure) appartementen voor terug. Geen wonder dat de bewoners een actie zijn gestart, waarvan ze iedereen via grote spandoeken op de hoogte stellen.

Oost

Oost

West

West

Is-ie een beetje imposant?

Oost: Jazeker. Mooi is ook hoe verderop aan de Mauritskade het Tropenmuseum ligt, op dezelfde lijn. Wat echter misschien nog wel imposanter is, is de plaquette op de poort. Daarop staat te lezen dat architect Cornelis Rauws twee jaar na de voltooiing van de poort om het leven kwam bij een brand in de stadsschouwburg: ‘hij redde anderen en liet zelf het leven’.

West: Je kunt vooral zien dat het ooit een imposante poort wás. Het bouwwerk is slecht onderhouden en doet aan als een bouwval. Je zou bijna denken dat er geen officiële huurders in zitten maar krakers. Op een van de bankjes aan de waterkant hangt iemand met een halve liter-blik bier in zijn knuist. Waar het een steenworp verderop, op het plein en aan de Haarlemmerdijk, zo gezellig is, vind je hier het tegenovergestelde.

Oost

Oost

West

West

Conclusie

Er is geen twijfel over mogelijk: de Muiderpoort wint deze editie. Van het perfect onderhouden gebouw tot het groen en de net onderhouden perkjes eromheen: hier word je blij van. Een fijne plek om even bij te komen van de drukte van de stad. Heel anders gaat het eraan toe bij de Haarlemmerpoort. Aan het verkeerd rondom het Haarlemmerplein lijkt geen einde te komen – en dan is er ook nog de brug die zo nu en dan met waarschuwende geluidssignalen opengaat. Al zijn we wel heel benieuwd hoe het moet zijn om er te wonen!

Oost wint.

Wat vind jij?