%
spots
Oost vs. West: Het meest bijzondere beeld

oost vs. west

Oost vs. West: Het meest bijzondere beeld

Wist je dat er in het Vondelpark een echte Picasso staat?

In Oost vs. West zetten we twee stukkies Amsterdam recht tegenover elkaar. Van de beste bioscoop tot aardigste stadswacht: tijd om voor eens en voor altijd uit te maken welk deel van stad wint. Deze editie vergelijken we twee bijzondere beelden.

Oosterpark vs. Vondelpark

bestand_001

Wat valt er te zien

Oost: Het Nationaal Monument Slavernijverleden in het Oosterpark is een gietijzeren beeld dat opvalt en diepe indruk maakt. Het beeld bevindt zich vlakbij het OLVG en is het middelpunt van een soort aangelegd pleintje, zodat je het van alle kanten goed kunt bekijken. Het beeld groots in omvang en bestaat uit drie delen: het verbeeldt het verleden (de dramatische geschiedenis van de slavernij), het  heden (het doorbreken van de muur van weerstand) en de toekomst (de drang naar vrijheid en een betere toekomst).

West: We hebben van horen zeggen dat er een échte Picasso in het Vondelpark te vinden is dat onderdeel uitmaakt van de collectie van het Stedelijk Museum. Dat blijkt te kloppen: in het midden van het park op een grasveld treffen we een groot betonnen abstract beeld. Is het een vis, of is het een vogel? We zijn er nog niet helemaal over uit. Opvallend dat er eigenlijk helemaal geen bordje bij het werk te vinden is. Passanten lopen er gewoon langs zonder er een blik op te werpen. Zouden ze dat ook doen als ze zouden weten dat dit een échte Picasso is?

bestand_000-1bestand_000-2

Wat is het verhaal achter dit beeld?

Oost: Op 1 juli 1863 is in Nederland de slavernij wettelijk afgeschaft. Na lang aandringen werd 139 jaar na die afschaffing (we schrijven 2002) in het Oosterpark het Nationaal Monument Slavernijverleden onthuld. Negen kunstenaars wilden het werk maken, maar de eer was aan Erwin de Vries, een kunstenaar van Surinaamse afkomst. Bij het monument vindt op 1 juli jaarlijks een bijeenkomst plaats ter herdenking van de afschaffing van de slavernij.

West: Dit beeld blijkt Figure découpée (l’ Oiseau) te heten. Het ontwerp is van Pablo Picasso en de uitvoering is gedaan door de Noorse kunstenaar Carl Nesjar in 1965. In dat jaar werd er een beeldententoonstelling georganiseerd om het honderdjarige bestaan van het park te vieren. Picasso besloot dit beeld aan de stad te schenken op één voorwaarde: dat het altijd op die plek zou mogen blijven staan.

Die belofte werd bíjna gebroken in 1994, toen bleek dat een onderhoudsbeurt ruim dertig miljoen gulden zou kosten. Stadsdeel Zuid wilde van het beeld af, maar dat werd voorkomen. Het geld werd betaald, het beeld bleef. Tot de dag van vandaag.

Nog meer beelden in het park?

Oost: En of, en veel ook. Zo vind je er een sculptuur van niemand minder dan Jan Wolkers: een vlam (1992) van roestvrijstaal. De vermoorde filmmaker en columnist Theo van Gogh wordt ook in het Oosterpark herdacht, met een 4,5 meter hoog beeld genaamd De Schreeuw. Dan heb je nog het beeld van drie Titaantjes (door Hans Bayens), het bronzen beeld De Bokkenrijder (1957) door Gerrit Bolhuis, het beeld Spelende Kinderen (1957) van Gerda Rubinstein en het bronzen beeld Bolgrwas (1969) door Paul Koning. Behoorlijk wat beelden, voor zo’n park!

West: Het Vondelpark spant de kroon met ruim vijftien beelden, als het er niet meer zijn. Het merendeel behoorlijk wat ouder dan de werken die in het Oosterpark staan. Zoals de Stedemaagd, die al sinds 1883 staat bij de ingang van het park aan de Stadhouderskade. Of het Vondelmonument (1867), een beeld voor de Nederlandse dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel (1587 – 1679).

Onder de Vondelbrug vind je verschillende werken van negentiende eeuwse kunstenaar als H. Krop en een wat nieuwer, maar beeld met bijzonder idee erachter is  Verandering van Richting (1982), door kunstenaar Maarten Manson. Het zijn twee driehoeken in tegengestelde richting die uitnodigen om het voetpad te verlaten en een andere – en misschien wel onbekendere – weg in te slaan.

Conclusie 

Hoewel we verstond stonden van een ‘verborgen’ Picasso in het Vondelpark, maakte het toch minder indruk dan het imposante Nationaal Monument Slavernijverleden. Picasso’s werk roept vragen op (wat is het, waarom staat het op zo’n verlaten grasveldje?), het slavernijmonument raakt. Zeker als je eromheen loopt en het geheel even op je in laat werken. De pijn en schaamte druipt van het werk af. En dat is bijzonder, als een beeld zoiets kan losmaken.

Oost wint.

bestand_002bestand_000

bestand_004

bestand_001-1

bestand_003-1 bestand_005-1

bestand_000-3