%
spots
Inside… Museum Vrolik

inside...

Inside… Museum Vrolik

Meest intrigerende verzameling ooit

Voor Inside… maken we een selectie uit de leukste, nieuwste en meest bijzondere plekken die Amsterdam te bieden heeft. Zo weet je direct waar je moet zijn. Deze editie: het bijzondere (en voor sommigen misschien een beetje lugubere) Museum Vrolik.

IMG_6285

Wat is het?

Museum Vrolik is het anatomisch museum van de Universiteit van Amsterdam. Sinds 1984 is het gevestigd in het AMC-ziekenhuis aan de Meibergdreef 15 in Amsterdam Zuid-Oost. Je komt er het makkelijkst via de hoofdingang. Daar blijf je rechtdoor lopen, tot je aan het eind bij de medische bibliotheek uitkomt. Vanaf daar volg je de gele bordjes naar links. Uiteindelijk kom je uit bij de ingang van de Medische Faculteit, waar het museum zit.

Het is geen groot museum. Bij binnenkomst kun je de gehele ruimte overzien. Wel valt direct op hoe ongelooflijk veel preparaten in de tientallen glazen vitrinekasten liggen. Ze staan in U-vormen opgesteld en zijn duidelijk naar inhoud gerangschikt: hier de hersenen en het hoofd, daar de handen en armen. Hier de organen, daar de wervelkolom.

Vrijwel alles wat je in de kasten vindt heeft op een zeker moment geleefd. Dat alleen is al opzienbarend. Het zijn de gezichten van echte mensen die je daar ziet, ook al zijn ze er al eventjes niet meer. Het gekromde Chinese vrouwenvoetje wat je ziet heeft echt aan een Chinees vrouwenlichaam gezeten dat echt zo heeft rondgelopen. De stukjes huid met daarop vervaagde zeemanstatoeages hebben echt op iemands arm gezeten, ooit. We leven nu eenmaal in een wereld waarin we de dood en alles daaromheen zo ver mogelijk van ons weg houden.

IMG_6262

Prachtig zijn ook de eeuwenoude handgeblazen glazen potten en vazen waarin de preparaten op sterk water staan. Inclusief vergeeld etiketje met een Latijns of Nederlandse toelichting in zwierige vulpenletters. Menig hipster zal een moord doen voor een soortgelijke opleuking in de huiskamer. Zonder openliggende pezige voet erin dan, misschien.

Het zijn overigens niet alleen menselijke preparaten die je vindt in Museum Vrolik. Een grote hoek is ook geweid aan de schedels en skeletten van allerlei verschillende diersoorten – al dan niet misvormd. Wie dit fascineert kan zich lang vermaken met alle uitgestalde snuisterijen. Zie daar, een kuikentje met vier pootjes op sterk water. Of kijk eens omhoog, waar een walrus (of iets soortgelijks) aan het plafond hangt.

IMG_6298

Wie zit erachter?

Het museum is vernoemd naar Gerard Vrolik (1775-1859) en zijn zoon Willem Vrolik (1801-1863). Beiden waren hoogleraar anatomie in Amsterdam. Vanuit de interesse voor hun werk verzamelen vader en zoon menselijke en dierlijke preparaten. Deze privécollectie stond opgesteld in hun grachtenhuis, onder de naam Museum Vrolikianum. Na het overlijden van zoon Vrolik werden de preparaten aangekocht door een groep rijke stadsgenoten. Die schonken de collectie weer aan het Athenaeum Illustre, voorloper van de Universiteit van Amsterdam.

Na de schenking is de collectie nog uitgebreid door andere Amsterdamse anatomen, zoals Jacob Hovius, Hij schonk de blikvanger achterin de museumzaal: het iets wat luguber aandoende achttiende-eeuwse beenderenkabinet.

IMG_6281

Wat kost het?

Helemaal niks. Wel wordt om een vrijwillige bijdrage van een paar euro’s gevraagd, want het museum krijgt geen subsidie.

Het museum is overigens voor alle belangstellenden vrij toegankelijk, maar je zal hier vooral wetenschappelijk onderzoekers en studenten tegenkomen.

IMG_6271

Was het wat?

Toegegeven, je moet ervan houden. Dit museum is niet voor iedereen weggelegd. Bij de ingang wordt zelfs gewaarschuwd: ‘Houdt u er wel rekening mee dat sommige tentoongestelde objecten minder geschikt zijn voor bijvoorbeeld jonge kinderen en zwangere vrouwen.’

Toch is het bijzonder fascinerend om te kijken naar de onderdelen waarvan ook jij bent opgebouwd. Iets gruwelijker zijn de misvormde foetussen op sterk water en de skeletjes van Siamese tweelingen die je aanstaren. Sowieso is de afdeling ‘complexe aangeboren afwijkingen’ het heftigst – en het meest interessant. Het gaat hier veelal om aandoeningen die tegenwoordig gelukkig niet meer voorkomen. Lang leve de medische vooruitgang! Daar hebben deze preparaten zelfs voor een groot deel aan bijgedragen.